Дижитал соёлд суралцацгаая
“Дижитал соёл” гэдэг нь техник хэрэгсэл ашиглах чадвар төдийгүй дижитал орчинд (ШУТИС-ийн сургалт, судалгаа, засаглалын орчинд) технологиор дамжуулан харилцан бие биеэ хүндэтгэх, хариуцлагатай байх, мэдээллийн аюулгүй байдлаа хангах болон тасралтгүй суралцаж хөгжих цогц соёл юм.
Дижитал ур чадвар (Digital Literacy)
Технологийг өөрийн зорилгод хүрэх, асуудал шийдвэрлэх хэрэгсэл болгон ашиглах чадварыг хэлнэ.
| Ур чадвар | Агуулга |
|---|---|
| Мэдээллийг нягтлах | Интернет дэх их хэмжээний мэдээллээс хэрэгцээт мэдээллээ олж авах, эх сурвалжийг нягтлах, хуурамч мэдээллийг ялгах. |
| Агуулга бүтээх | Зөвхөн хэрэглэгч байхаас гадна дижитал контент (текст, зураг, өгөгдөл гэх мэт) бүтээж, түүнийгээ бусдад үр ашигтайгаар түгээх. |
| Асуудал шийдвэрлэх | Түгээмэл хэрэглэгддэг платформ, програм хангамжыг ашиглан ажлын бүтээмжээ нэмэгдүүлэх. |
Дижитал иргэншил (Digital Citizenship)
Технологийг ёс зүйтэй, хариуцлагатай ашиглахтай холбоотой дараах үндсэн зарчмуудыг баримтална.
1. Ёс зүй
Дижитал орчинд бусдын үзэл бодлыг хүндлэх, “кибер дээрэлхэлт” (cyberbulling)-ээс ангид байх.
Уриа: Бусдыг хүндэтгэе.
2. Дижитал ул мөр
Өөрийн үлдээж буй сэтгэгдэл, мэдээлэл нь ирээдүйн нэр хүнд, боломжид нөлөөлж болохыг ухамсарлах.
Уриа: Эерэг ул мөр бүтээе.
3. Аюулгүй байдал
Хувийн мэдээлэл, нууц үгээ хамгаалах, цахим эрсдэлээс сэргийлэх, технологийн зохистой хэрэглээг хэвшүүлэх.
Уриа: Эрсдэлээс сэргийлье.
Талуудын оролцоо
Бид хамтдаа дижитал соёлыг төлөвшүүлж, сургалтын болон ажлын орчноо илүү үр ашигтай, орчин үеийн түвшинд хүргэнэ.
- Удирдлага: Дижитал шилжилтийг стратегийн түвшинд манлайлж, ил тод, цаасгүй засаглалыг дэмжинэ.
- Багш нар: Технологид суурилсан холимог сургалтын арга барилыг эзэмшиж, сургалтын чанар, хүртээмжийг нэмэгдүүлнэ.
- Оюутнууд: Дижитал орчинд академик ёс зүйг баримталж, мэдээллийг шүүн ашиглах, кибер аюулгүй байдлын суурь мэдлэгтэй байна.
- Ажилтнууд: Хамтын ажиллагааны платформуудыг ашиглан үйл ажиллагааны давтагдах процессыг хөнгөвчилж, бүтээмжийг нэмэгдүүлнэ.
✅ Өөрийгөө шалгах
Та өөрийгөө шалгаад үзээрэй:
- Би мэдээллийг хуваалцахаасаа өмнө эх сурвалжийг нь нягталдаг уу?
- Би академик орчинд бусдын бүтээлээс иш татаж, оюуны өмчийг хүндэтгэдэг үү?
- Миний нууц үг хүчтэй, 2 алхамт баталгаажуулалттай юу?
- Би дижитал харилцаанд ШУТИС-ийн ёс зүйн хэм хэмжээг баримталж байна уу?
- Би албан бичиг, файлуудаа и-мэйлээр эсвэл чатаар нааш цааш олон дахин илгээхийн оронд хамтын ажиллагааны дундын платформ (SharePoint, Google Workspace г.м) дээр хуваалцаж, хамтран ажиллаж чаддаг уу?
Санамж: Дижитал соёл бол нэг удаагийн сургалт бус, насан туршийн тасралтгүй суралцах, хөгжих үйл явц юм.